Intercyza kojarzy się przede wszystkim z rozdzielnością majątkową zawieraną przed ślubem. W praktyce jednak umowa majątkowa małżeńska daje znacznie większe możliwości. Małżonkowie mogą ją zawrzeć zarówno przed zawarciem małżeństwa, jak i w dowolnym momencie jego trwania. Co więcej, obowiązujące przepisy pozwalają również na zmianę jej treści, a nawet całkowitą rezygnację z wcześniej ustalonego ustroju majątkowego. Warto wiedzieć, kiedy jest to możliwe, jakie formalności trzeba spełnić i z jakimi kosztami należy się liczyć.
Czy intercyzę można zmienić?
Tak. Polskie przepisy pozwalają małżonkom zmienić zawartą wcześniej umowę majątkową. Wynika to z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Warunkiem jest zgodna wola obojga małżonków oraz zachowanie formy aktu notarialnego.
Zmiana może polegać na całkowitym zniesieniu rozdzielności majątkowej i powrocie do wspólności ustawowej albo na zastąpieniu jednego rodzaju umowy innym. Małżonkowie mają możliwość dopasowania ustroju majątkowego do zmieniającej się sytuacji życiowej, rodzinnej lub zawodowej.
Przykładowo osoby prowadzące działalność gospodarczą często decydują się na rozdzielność majątkową w celu ograniczenia ryzyka finansowego. Po zakończeniu działalności lub ustabilizowaniu sytuacji mogą uznać, że wspólność majątkowa będzie dla nich korzystniejszym rozwiązaniem.
Kiedy można zmienić intercyzę?
Zmiana jest możliwa praktycznie w każdym momencie trwania małżeństwa. Nie obowiązuje minimalny ani maksymalny okres, jaki musi upłynąć od podpisania poprzedniej umowy.
Małżonkowie mogą zdecydować się na zmianę po kilku miesiącach od ślubu, ale również po kilkunastu czy kilkudziesięciu latach.
Najczęściej decyzja o zmianie pojawia się w sytuacjach takich jak narodziny dzieci, zakup wspólnej nieruchomości, rozpoczęcie lub zakończenie działalności gospodarczej, zmiana sytuacji finansowej albo planowanie większych inwestycji.
Czy da się cofnąć intercyzę?
Tak. Potocznie mówi się o „cofnięciu intercyzy”, jednak z prawnego punktu widzenia dochodzi do zawarcia nowej umowy majątkowej małżeńskiej.
Jeżeli małżonkowie chcą zrezygnować z rozdzielności majątkowej, podpisują u notariusza akt przywracający wspólność ustawową. Od chwili zawarcia nowej umowy zaczynają obowiązywać zasady wspólności majątkowej określone w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
Warto pamiętać, że taka zmiana działa na przyszłość. Nie powoduje automatycznego połączenia majątków zgromadzonych wcześniej podczas obowiązywania rozdzielności.
Przykładowo mieszkanie kupione przez jednego z małżonków w czasie obowiązywania rozdzielności nadal pozostaje jego majątkiem osobistym, chyba że strony podejmą dodatkowe czynności prawne dotyczące przeniesienia własności lub rozszerzenia wspólności na określone składniki majątku.
Jak wygląda zmiana intercyzy?
Cała procedura jest stosunkowo prosta. Małżonkowie umawiają wizytę u notariusza, przedstawiają dokument tożsamości oraz – jeżeli notariusz o to poprosi – wcześniejszą umowę majątkową. Następnie sporządzany jest nowy akt notarialny określający obowiązujący od tej chwili ustrój majątkowy.
Zmiana zaczyna obowiązywać z chwilą podpisania aktu, chyba że przepisy lub treść umowy przewidują inne rozwiązanie zgodne z prawem.
Nie ma konieczności uzyskiwania zgody sądu ani składania dodatkowych wniosków do urzędów wyłącznie z powodu zmiany ustroju majątkowego.
Ile kosztuje rezygnacja z intercyzy?
Rezygnacja z intercyzy wiąże się z koniecznością sporządzenia aktu notarialnego, dlatego należy liczyć się z kosztami notarialnymi.
Wysokość wynagrodzenia notariusza zależy od obowiązujących przepisów dotyczących maksymalnych stawek taksy notarialnej oraz od konkretnej kancelarii. Do kosztów należy doliczyć podatek VAT oraz opłaty za ewentualne wypisy aktu.
W praktyce całkowity koszt sporządzenia umowy znoszącej rozdzielność majątkową najczęściej wynosi kilkaset złotych. Dokładną kwotę warto ustalić wcześniej z wybraną kancelarią notarialną.
Jeżeli zmiana wiąże się jednocześnie z dodatkowymi czynnościami, na przykład przeniesieniem własności nieruchomości pomiędzy małżonkami, koszty mogą być wyższe.
Czy do zmiany intercyzy potrzebna jest zgoda obojga małżonków?
Tak. Umowa majątkowa jest oparta na zgodnym oświadczeniu woli obu stron. Jeżeli jeden z małżonków nie wyraża zgody na zmianę lub rezygnację z intercyzy, notariusz nie może sporządzić nowej umowy. Nie istnieje możliwość jednostronnego odwołania intercyzy wyłącznie przez jednego z małżonków.
Wyjątkiem są sytuacje, w których sąd ustanawia rozdzielność majątkową z ważnych powodów. W takim przypadku zmiana ustroju majątkowego następuje na podstawie orzeczenia sądu, a nie umowy stron.
Jakie rodzaje umów majątkowych mogą zawrzeć małżonkowie?
Przepisy przewidują kilka możliwości uregulowania stosunków majątkowych.
Małżonkowie mogą zdecydować się na:
- rozszerzenie wspólności ustawowej,
- ograniczenie wspólności ustawowej,
- ustanowienie rozdzielności majątkowej albo rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków.
Każde z tych rozwiązań ma inne skutki prawne i finansowe. Wybór powinien być uzależniony od sytuacji rodzinnej, zawodowej oraz planów dotyczących wspólnego majątku.
Czy zmiana intercyzy wpływa na wcześniej zaciągnięte zobowiązania?
To bardzo ważna kwestia, o której wiele osób zapomina. Zmiana ustroju majątkowego nie powoduje automatycznego wygaśnięcia wcześniejszych zobowiązań ani nie zmienia odpowiedzialności za długi powstałe przed podpisaniem nowej umowy.
Jeżeli jeden z małżonków zaciągnął zobowiązania w okresie obowiązywania rozdzielności majątkowej, ich skutki prawne należy oceniać według przepisów obowiązujących w chwili ich powstania.
Podobnie wygląda sytuacja z majątkiem nabytym przed zmianą intercyzy. Co do zasady pozostaje on przypisany do majątku osobistego tego małżonka, który go nabył.
Kiedy warto rozważyć zmianę intercyzy?
Nie istnieje jeden moment odpowiedni dla wszystkich rodzin. Każda sytuacja wymaga indywidualnej oceny. Zmiana może okazać się korzystna po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej, przy planowaniu zakupu wspólnego domu, zaciąganiu kredytu hipotecznego czy zmianie źródła dochodów.
Niektóre banki podczas analizy zdolności kredytowej zwracają uwagę na obowiązujący ustrój majątkowy, dlatego wcześniejsze ustalenie zasad zarządzania majątkiem może ułatwić realizację wspólnych planów finansowych.
Przed podpisaniem nowej umowy warto dokładnie przeanalizować skutki prawne oraz finansowe planowanych zmian, a w razie wątpliwości skorzystać z porady notariusza lub prawnika specjalizującego się w prawie rodzinnym. Dzięki temu wybrane rozwiązanie będzie najlepiej odpowiadało potrzebom obojga małżonków i zapewni przejrzyste zasady zarządzania majątkiem w przyszłości.
Źródło: www.offon.pl
