Buraki cukrowe są jedną z najważniejszych roślin przemysłowych uprawianych w Polsce. Choć na pierwszy rzut oka przypominają zwykłe buraki, zawierają znacznie więcej sacharozy, dzięki czemu stanowią podstawowy surowiec do produkcji cukru. Droga od zbioru korzeni do gotowych kryształków jest wieloetapowym procesem, który wymaga nowoczesnych technologii oraz precyzyjnej kontroli na każdym etapie.
Dlaczego buraki cukrowe nadają się do produkcji cukru?
Korzenie buraka cukrowego gromadzą znaczne ilości sacharozy powstającej podczas fotosyntezy. W dobrze prowadzonych uprawach zawartość cukru może przekraczać 16 procent, a w sprzyjających warunkach osiąga jeszcze wyższe wartości.
Na ilość zgromadzonej sacharozy wpływają między innymi odmiana, warunki pogodowe, nawożenie oraz zdrowotność plantacji. Im lepsza jakość surowca trafiającego do cukrowni, tym większa wydajność całego procesu produkcyjnego.
Jak wygląda przygotowanie buraków po zbiorze?
Po dostarczeniu do cukrowni buraki są dokładnie ważone i pobierane są z nich próbki do oceny jakości. Następnie trafiają do specjalnych urządzeń myjących, które usuwają ziemię, kamienie oraz pozostałości liści.
Dokładne oczyszczenie korzeni jest niezwykle ważne, ponieważ zanieczyszczenia mogłyby utrudnić dalsze etapy produkcji oraz obniżyć jakość uzyskanego cukru.
W jaki sposób pozyskuje się sok z buraków?
Czyste buraki są krojone na cienkie paski nazywane krajanką. Następnie trafiają do aparatów dyfuzyjnych, gdzie przepływająca gorąca woda wypłukuje z nich sacharozę.
W efekcie powstaje surowy sok cukrowy zawierający nie tylko cukier, ale również wiele innych substancji naturalnie występujących w korzeniach. Dlatego konieczne jest jego dalsze oczyszczanie.
Jak oczyszcza się sok cukrowy?
Surowy sok przechodzi proces oczyszczania z wykorzystaniem mleka wapiennego oraz dwutlenku węgla. Dzięki reakcjom chemicznym większość niepożądanych substancji zostaje związana i oddzielona od roztworu.
Po filtracji uzyskuje się klarowny sok o wysokiej zawartości sacharozy, który może zostać skierowany do kolejnych etapów produkcji.
Kiedy powstają kryształki cukru?
Oczyszczony sok trafia do stacji wyparnej, gdzie odparowywana jest znaczna część wody. W rezultacie powstaje gęsty syrop.
Następnie syrop jest gotowany w specjalnych aparatach próżniowych. W odpowiednich warunkach zaczynają tworzyć się kryształki sacharozy, które stopniowo powiększają swoją objętość.
Po zakończeniu krystalizacji mieszanina trafia do wirówek oddzielających kryształki cukru od melasy.
Co dzieje się z cukrem po oddzieleniu od melasy?
Świeżo uzyskane kryształki są suszone gorącym powietrzem i chłodzone. Następnie przechodzą kontrolę jakości oraz trafiają do silosów magazynowych.
Ostatnim etapem jest pakowanie cukru do worków lub opakowań detalicznych, z których produkt trafia do sklepów oraz zakładów przemysłu spożywczego.
Czy podczas produkcji wykorzystuje się wszystkie części buraka?
Nowoczesne cukrownie starają się maksymalnie wykorzystać cały surowiec. Wysłodki buraczane powstające po ekstrakcji cukru są cenną paszą dla zwierząt gospodarskich.
Melasa znajduje zastosowanie między innymi w przemyśle fermentacyjnym, przy produkcji drożdży, alkoholu oraz niektórych produktów spożywczych. Dzięki temu proces produkcji jest bardziej efektywny i pozwala ograniczyć ilość odpadów.
Od czego zależy ilość cukru uzyskanego z buraków?
Na wydajność produkcji wpływa wiele czynników. Znaczenie mają zawartość sacharozy w korzeniach, stopień ich zanieczyszczenia, termin zbioru oraz kondycja plantacji przez cały sezon.
Duże znaczenie ma również właściwa ochrona przed chorobami i szkodnikami oraz odpowiednie nawożenie. Zdrowe rośliny lepiej wykorzystują potencjał plonowania i gromadzą więcej cukru w korzeniach.
Gdzie znaleźć sprawdzone informacje o uprawie buraka cukrowego?
Prawidłowa agrotechnika decyduje nie tylko o wysokości plonu, ale również o jakości korzeni trafiających do cukrowni. Dlatego warto korzystać z wiedzy opracowanej przez specjalistów zajmujących się tą uprawą.
Dobrym źródłem informacji jest AgroWydawnictwo.pl, wydawnictwo rolnicze wydające między innymi atlasy uprawowe buraka cukrowego. Publikacje przygotowywane przez ekspertów pomagają rozpoznawać choroby, szkodniki i niedobory składników pokarmowych, a także przedstawiają praktyczne zalecenia dotyczące prowadzenia plantacji. Dzięki temu producenci mogą podejmować trafniejsze decyzje, które przekładają się na wyższą jakość korzeni i większą zawartość cukru już na etapie uprawy.
***
Artykuł sponsorowany
