Zegarek to elegancki, praktyczny i ponadczasowy dodatek. Wiele osób uważa go za idealny pomysł na prezent. A jednak w różnych kręgach kulturowych i tradycyjnych mówi się, że… nie wypada go wręczać. Skąd to przekonanie? Czy rzeczywiście zegarek może nieść za sobą negatywne skojarzenia? Warto przyjrzeć się bliżej tej ciekawej kwestii, zanim zdecydujesz się na taki gest.
Co symbolizuje zegarek w prezencie?
W naszej codzienności zegarek to po prostu czasomierz – mierzy godziny, minuty, sekundy. Ale symbolicznie niesie on dużo więcej. Czas to coś, czego nie da się cofnąć. W kulturze zachodniej i wschodniej przypisuje się mu różne znaczenia: przemijanie, starzenie się, koniec pewnych etapów życia.
W związku z tym wręczenie zegarka może – według niektórych – oznaczać odliczanie do końca. W kontekście związku: koniec relacji. W kontekście życia: przemijanie lub nawet śmierć. Choć może się to wydawać przesadzone, dla wielu ludzi ma to realne znaczenie.
Chińskie i wschodnie przesądy związane z zegarkiem
Najbardziej znanym przykładem jest przekonanie obecne w Chinach i krajach Azji Wschodniej. W kulturze chińskiej zegarek (po chińsku „zhong”) jest homofonem słowa oznaczającego „koniec” lub „pogrzeb”. Z tego powodu wręczenie zegarka starszej osobie może być uznane za niestosowne – przypomina bowiem o końcu życia. Taki prezent może być odczytany jako wróżba śmierci.
Z tego względu w Chinach zamiast wręczania zegarka w prezencie daje się inny upominek lub, jeśli już się na to zdecydujemy, należy poprosić osobę obdarowywaną o symboliczną zapłatę – np. 1 juana lub grosz. Dzięki temu przestaje to być „prezentem”, a staje się transakcją, co niweluje złe znaczenie.
Dlaczego w Europie również niektórzy unikają dawania zegarków?
Choć w Polsce nie funkcjonuje tak silna symbolika jak w Azji, również tutaj można spotkać się z przekonaniem, że zegarek jako prezent niesie niepokój. Przede wszystkim:
- może być odbierany jako znak, że czas ucieka – a więc „pamiętaj, że się starzejesz”,
- bywa uważany za zbyt intymny lub zobowiązujący prezent – szczególnie w relacjach zawodowych,
- w związku może być błędnie odczytany jako znak, że „czas Waszego bycia razem się kończy”.
W niektórych domach powtarza się też przesąd, że zegarek jako prezent to „odliczanie do rozstania”. Oczywiście nie oznacza to, że rzeczywiście relacja się zakończy – ale warto wiedzieć, że taki gest może zostać zinterpretowany właśnie w ten sposób.
Jak dać zegarek, żeby nie „zapeszyć”?
Jeśli bardzo chcesz wręczyć zegarek – bo wiesz, że ktoś marzy o konkretnym modelu, albo planujesz zrobić niespodziankę z okazji ważnej rocznicy – możesz zastosować pewien prosty trik: symboliczna zapłata. Wystarczy, że osoba obdarowywana da Ci przysłowiową złotówkę lub grosz. W ten sposób formalnie prezent staje się „kupionym przedmiotem”, a nie podarunkiem, więc znika związana z nim symbolika końca.
Drugą opcją jest dołączenie osobistego bileciku z przesłaniem, np. „Niech ten zegarek towarzyszy Ci przez piękne, wspólne lata” – taka wiadomość może odwrócić uwagę od ewentualnych skojarzeń.
Kiedy zegarek to świetny prezent?
Mimo krążących opinii i przesądów, zegarek często pozostaje jednym z najbardziej cenionych i praktycznych prezentów. Sprawdza się idealnie przy takich okazjach jak:
- jubileusz pracy – jako wyraz uznania i symboliczna „nagroda za czas”,
- osiemnastka lub ukończenie szkoły – jako symbol dorosłości i odpowiedzialności,
- awans – jako oznaka prestiżu,
- prezent ślubny – w przypadku modeli dla par.
Warto jednak dopasować go do charakteru osoby obdarowywanej i upewnić się, że nie będzie to gest źle zrozumiany.
Czy to tylko przesąd, czy coś więcej?
Wielu ludzi traktuje przesądy z przymrużeniem oka. Jednak niektórzy – zwłaszcza osoby starsze, tradycyjne lub wychowane w kulturach o silnej symbolice – mogą przywiązywać do nich dużą wagę. Dlatego lepiej unikać ryzyka i… po prostu zapytać. Albo wspomóc się symboliczną złotówką i nadać prezentowi nowy kontekst.
